ಬಂದಹನೆಂದು ಬಟ್ಟೆಯ ನೋಡಿ।। ವಚನ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ ।। ಅಕ್ಕಮಹಾದೇವಿಯವರ ವಚನ

 ಶ್ರೀಗುರು ಬಸವಲಿಂಗಾಯ ನಮಃ

(ಈ ವಚನದ ಸರಳ ಸಂಪೂರ್ಣ ಚರ್ಚೆಯನ್ನು ಯೂಟ್ಯೂಬ್ ಚಾನಲ್ ನಲ್ಲಿ ವೀಕ್ಷಿಸಲು ಮೇಲಿನ ಲಿಂಕ್ ಬಳಸಿ)

ಬಂದಹನೆಂದು ಬಟ್ಟೆಯ ನೋಡಿ

ಬಾರದಿದ್ದಡೆ ಕರಗಿ ಕೊರಗಿದೆನವ್ವಾ. 

ತಡವಾದಡೆ ಬಡವಾದೆ ತಾಯೆ. 

ಚೆನ್ನಮಲ್ಲಿಕಾರ್ಜುನನ ಒಂದಿರುಳಗಲಿದಡೆ ತಕ್ಕೆಸಡಲಿದ ಜಕ್ಕವಕ್ಕಿಯಂತಾದೆನವ್ವಾ.

     ಇಲ್ಲಿ ಅಕ್ಕಮಹಾದೇವಿ ಅವರು  ಆರಾಧ್ಯದೈವವಾದ ಚೆನ್ನಮಲ್ಲಿಕಾರ್ಜುನನನ್ನು ತಮ್ಮ ಪ್ರಾಣಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಪ್ರೀತಿಸುವುದನ್ನು ವಿವರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅವರ ಆಗಮನದ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಹೇಗೆ ಸಂತೋಷದಿಂದ ಬಟ್ಟೆ ಧರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು ಎಂಬುದನ್ನೂ, ಬಾರದಿದ್ದಾಗ ಅಥವಾ ತಡವಾದಾಗ ತಮ್ಮ ಚಿತ್ತ ಹೇಗೆ ಕರಗಿ, ಮನಸ್ಸು ಬಡವಾಗುತ್ತಿತ್ತು ಎಂಬುದನ್ನೂ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಚೆನ್ನಮಲ್ಲಿಕಾರ್ಜುನನಿಂದ ಒಂದು ರಾತ್ರಿಯಷ್ಟು ಕಾಲ ದೂರವಿದ್ದರೂ ಸಹ ಜಕ್ಕವಕ್ಕಿಯಂತೆ ಅಂದರೆ ಸಂಗಾತಿಯಿಂದ ಬೇರ್ಪಟ್ಟ ಪಕ್ಷಿಯಂತೆ ತಾನು ದುಃಖಿತಳಾಗುತ್ತೇನೆ ಎಂದು ತಮ್ಮ ವಿರಹವೇದನೆಯನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಸುಂದರವಾಗಿ ಚಿತ್ರಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ನಿರಂತರ ನಿರೀಕ್ಷೆ ಮತ್ತು ಕಾಯುವಿಕೆ:

ಮಹಾದೇವಿಯವರ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಚೆನ್ನಮಲ್ಲಿಕಾರ್ಜುನನ ಆಗಮನದ ಬಗ್ಗೆ ನಿರಂತರವಾದ ನಿರೀಕ್ಷೆ ಇರುತ್ತದೆ. ಅವನ ಆಗಮನವನ್ನು ತೀವ್ರವಾಗಿ ಬಯಸುತ್ತಾರೆ.

"ಬಂದಹನೆಂದು ಬಟ್ಟೆಯ ನೋಡಿ" ಎಂಬ ಸಾಲು, ದಾರಿ ಕಾಯುವ ಭಕ್ತೆಯ ಮನಃಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ. ಪ್ರೇಮಿ ಬರುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ದಾರಿಯನ್ನೇ ನೋಡುತ್ತಾ ಕುಳಿತಿರುವ ಚಿತ್ರಣ ಇಲ್ಲಿದೆ.

ವಿರಹದ ನೋವು ಮತ್ತು ಕೊರಗು:

ಪ್ರೇಮಿಯ ಆಗಮನವಾಗದಿದ್ದಾಗ ಅನುಭವಿಸುವ ನೋವು, ಕೊರಗು ವಚನದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಮೂಡಿಬಂದಿದೆ.

"ಬಾರದಿದ್ದಡೆ ಕರಗಿ ಕೊರಗಿದೆನವ್ವಾ" ಎಂಬ ವಾಕ್ಯವು, ಚೆನ್ನಮಲ್ಲಿಕಾರ್ಜುನ ಬಾರದಿದ್ದಾಗ ಮಹಾದೇವಿಯವರು ಅನುಭವಿಸುವ ಅಸಹನೀಯ ವೇದನೆ ಮತ್ತು ದುಃಖವನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿ "ಕರಗಿ ಕೊರಗಿದೆನವ್ವಾ" ಎಂಬ ಪದಗಳು ಮಾನಸಿಕ ಮತ್ತು ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಕ್ಷಯಿಸುವಿಕೆಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ.

ಸಮಯ ಕಳೆದಂತೆ ಹೆಚ್ಚಾಗುವ ಯಾತನೆ:

ಕಾಯುವಿಕೆ ದೀರ್ಘವಾದಂತೆ ವೇದನೆಯೂ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ವಚನ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸುತ್ತದೆ.

"ತಡವಾದಡೆ ಬಡವಾದೆ ತಾಯೆ" ಎಂಬ ಸಾಲು, ವಿಳಂಬವಾದರೆ ತಮ್ಮ ಜೀವವೇ ನಿತ್ರಾಣವಾಗುತ್ತದೆ, ಕ್ಷೀಣಿಸುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಭಾವವನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿ 'ಬಡವಾದೆ' ಎಂಬ ಪದವು ಆರ್ಥಿಕ ಬಡತನವಲ್ಲದೆ, ಶಕ್ತಿಹೀನತೆ, ನಿತ್ರಾಣ ಮತ್ತು ಆಂತರಿಕ ಶಕ್ತಿಯ ಸವಕಳಿಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.

ಚೆನ್ನಮಲ್ಲಿಕಾರ್ಜುನನಿಂದ ದೂರವಾದರೆ ಆಗುವ ಸ್ಥಿತಿ - 'ಜಕ್ಕವಕ್ಕಿ'ಯ ಉಪಮೆ:

ಈ ವಚನದ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖ ಮತ್ತು ಹೃದಯಸ್ಪರ್ಶಿ ಅಂಶವೆಂದರೆ "ಜಕ್ಕವಕ್ಕಿ"ಯ ಉಪಮೆ.

"ಚೆನ್ನಮಲ್ಲಿಕಾರ್ಜುನನ ಒಂದಿರುಳಗಲಿದಡೆ ತಕ್ಕೆಸಡಲಿದ ಜಕ್ಕವಕ್ಕಿಯಂತಾದೆನವ್ವಾ" - ಈ ಸಾಲು ವಚನದ ತಿರುಳಾಗಿದೆ. ಜಕ್ಕವಕ್ಕಿಯು (ಚಕ್ರವಾಕ ಪಕ್ಷಿ) ತನ್ನ ಸಂಗಾತಿಯಿಂದ ಒಂದು ರಾತ್ರಿ ದೂರವಾದರೆ ಅದೆಷ್ಟು ವಿಲವಿಲ ಒದ್ದಾಡುತ್ತದೆಯೋ, ಅಷ್ಟೇ ದುಃಖಿತಳಾಗಿದ್ದೇನೆ ಎಂದು ಮಹಾದೇವಿಯವರು ತಮ್ಮ ವಿರಹ ವೇದನೆಯನ್ನು ವರ್ಣಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇದು ಕೇವಲ ಒಂದು ರಾತ್ರಿಯ ದೂರವಿರುವುದಕ್ಕೂ ತೀವ್ರವಾಗಿ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸುವ ಪ್ರೇಮದ ಆಳವನ್ನು, ಮತ್ತು ತಮ್ಮ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಸಂಗಾತಿ ಚೆನ್ನಮಲ್ಲಿಕಾರ್ಜುನನಿಂದ ಒಂದು ಕ್ಷಣವೂ ದೂರವಿರಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಎನ್ನುವ ಅತೀವ ಭಕ್ತಿಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.

ಒಟ್ಟಾರೆ ಈ ವಚನದ ಸಾರಾಂಶ :

ಈ ವಚನವು ಅಕ್ಕಮಹಾದೇವಿಯವರ ಭಕ್ತಿ ಮಾರ್ಗದ ಒಂದು ಅದ್ಭುತ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಚೆನ್ನಮಲ್ಲಿಕಾರ್ಜುನ ಕೇವಲ ದೇವರಾಗಿರದೆ, ಅತೀಂದ್ರಿಯ ಪ್ರೇಮಿಯಾಗಿ ಮೂಡಿಬರುತ್ತಾನೆ. ಭಕ್ತ ಮತ್ತು ಭಗವಂತನ ನಡುವಿನ ಪ್ರೇಮ ಸಂಬಂಧವು ಎಷ್ಟು ತೀವ್ರ, ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಮತ್ತು ನಿರಂತರವಾದದ್ದು ಎಂಬುದನ್ನು ಈ ವಚನ ಎತ್ತಿ ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಕಾಯುವಿಕೆ, ವಿರಹ, ಮತ್ತು ಅದರಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಆಳವಾದ ನೋವನ್ನು ಜಕ್ಕವಕ್ಕಿಯಂತಹ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಉಪಮೆಯ ಮೂಲಕ ವಿವರಿಸಿರುವುದು, ಮಹಾದೇವಿಯವರ ಕಾವ್ಯಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಅಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಅನುಭವದ ಆಳವನ್ನು ಅನಾವರಣಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಮೋಕ್ಷದೆಡೆಗೆ ಹೊರಟ ಆತ್ಮದ ತೀವ್ರ ಹಂಬಲವನ್ನು ಸಾದೃಶ್ಯದ ಮೂಲಕ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುತ್ತದೆ.